منیر فرمان فرمائیان

منیر فرمان فرمائیان

منیر شاهرودی فرمانفرماییان هنرمندی نوگرا که با بهره‌گیری از شیوه آیینه‌کاری و نقاشی پشت‌شیشه آثاری امروزی و معاصر پدید آورده است.تحصیل در دانشکده هنرهای زیبای تهران را نیمه‌کاره رها کرد و برای ادامه تحصیل به نیویورک عزیمت کرد و در سال‌های 1324 تا 1332 در دانشگاه کورنل، مدرسه طراحی پارسونز و جامعه هنرجویان به تحصیل پرداخت. منیر فرمانفرماییان پس از بازگشت به ایران آثارش را در اولین بی‌ینال تهران (1337) به نمایش گذاشت و موفق به دریافت جایزه شد. در سال 1341 اولین نمایشگاه انفرادی خود را در دانشکده هنرهای زیبای تهران برپا کرد. از آن پس نقاشی‌ها و آیینه‌کاری‌هایش را بارها در ایران و دیگر کشورها به تماشا گذاشت. در سال 1393 نمایشگاهی از آثارش در موزه گوگنهایم برگزار و موزه دایمی منیر فرمانفرماییان در سال 1396 در محل موزه نگارستان دایر شد. فرمانفرماییان در نقاشی‌های اولیه‌اش عمدتاً به موضوع گل‌ها می‌پرداخت و از اواخر دهه 1340 طرح‌هایی هندسی با استفاده از آیینه و گچ بر اساس اصول ریاضی طرح‌های آیینه‌کاری سنتی پدید آورد. در دهه 1370 مجموعه‌ای به شکل جعبه‌های چوبی ساخت که در آن عکس‌ها، اشیا نوستالژیک و طراحی‌هایش را اسمبلاژ کرده بود. فرانک استلا، نقاش و مجسمه‌ساز مشهور امریکایی درباره آثار فرمانفرماییان می‌گوید: «رابطه منیر با معماری برای من بسیار جالب است. تجلی یافتن واقعی هندسه اسلامی در گروی استفاده از آن در سطوح معماری است، اما منیر آن را از دیوار جدا کرده و اساساً به سطح خاص خودش تبدیل کرده است. او هندسه‌ای را که اساساً به معماری وابسته بوده به سطحی مستقل تبدیل کرده است».

رزومه

نمایشگاه‌های انفرادی
۱۳۳۸ دانشکده‌ی هنرهای زیبای دانشگاه تهران، تهران
۱۳۴۵ مؤسسه‌ی ایتالیا، تهران
۱۳۴۷ مؤسسه‌ی ایتالیا، تهران
۱۳۵۲ انجمن ایران و آمریکا، تهران
۱۳۵۴ مرکز کندی، واشنگتن
۱۳۵۵ انجمن ایران و آمریکا، تهران
۱۳۵۶ گالری دنیز رنه، پاریس
۱۳۸۵ فرهنگسرای نیاوران، تهران
۱۳۹۳ امکان بی‌نهایت: آینه‌کاری‌ها و نقاشی‌ها، موزه سرالوس، پورتو
۱۳۹۴ موزه سولومن آر. گوگنهایم، نیویورک
۱۳۹۸ غروب، طلوع، گالری تردلاین، دبی
۱۳۹۹ منیر شاهرودی فرمانفرمایان: آینه‌ها و طراحی‌ها ۱۳۸۲–۱۳۹۴، جیمز کوهان، نیویورک
۱۴۰۱ زبان نمادها، جیمز کوهان، نیویورک
۱۴۰۱ باغ آینه، موزه‌های آرت، آتلانتا

نمایشگاه‌های گروهی
۱۳۳۵ کاخ کنگره، مونته‌کارلو، موناکو
۱۳۶۱ میراث اسلام، نیویورک
۱۳۶۴ نمایشگاه گروهی سیار، گالری برنیس اشتاین‌بام
۱۳۶۵ موزه هنرهای مدرن، نیویورک
۱۳۹۷ از کجا به کجا، گالری ثالث، تهران
۱۳۹۸ پترنیتکچر، فرهنگسرای نیاوران، تهران
۱۳۹۸ مجموعه آثار بزرگان هنر ایران با تکثیرهای فواد شریفی، گالری هان، شیراز
۱۳۹۹ قطره‌ای بی‌حد و مرز به اقیانوس بی‌حد و مرز، موزه هنر اورلندو
۱۴۰۰ ایرانیان معاصر، Asia Society، نیویورک
۱۴۰۰ مدرنیسم‌ها، NYU Abu Dhabi
۱۴۰۰ دگرگون‌کننده‌ی زندگی، گالری‌های هنری دانشگاه بوستون
۱۴۰۱ بازبینی مجموعه هیرش‌هورن، واشنگتن دی‌سی
۱۴۰۱ بازبینی مجموعه هیرش‌هورن، منچستر
۱۴۰۳ چشم در برابر چشم، موزه هنرهای معاصر توکیو
۱۴۰۳ با ظرافت انجام می‌دهد، Eykyn Contemporary، نیویورک
۱۴۰۴ تکه‌هایی از مدرنیته ایرانی، Foundry، دبی
۱۴۰۴ در جست‌وجوی آسمان آبی‌ام، Lisson Gallery، لندن
۱۴۰۴ به گزارش زنان، نگارخانه سهراب، تهران

بی‌ینال‌ها و سه‌سالانه‌ها
۱۳۳۷ بی‌ینال ونیز
۱۳۳۷ نخستین بی‌ینال تهران
۱۳۴۳ بی‌ینال ونیز
۱۳۴۵ بی‌ینال ونیز
۱۳۸۸ بی‌ینال ونیز
۱۳۸۸ ششمین سه‌سالانه‌ی هنر معاصر آسیا و اقیانوسیه
۱۳۸۹ بیست‌ونهمین بی‌ینال سائوپائولو

آرت‌فرها
۱۳۹۷ Art Dubai
۱۳۹۷ Art Basel Miami Beach
۱۳۹۷ Art021 Shanghai
۱۳۹۷ Abu Dhabi Art
۱۳۹۸ Frieze New York
۱۳۹۸ DRA Art Fair London
۱۳۹۸ FOG Design+Art San Francisco
۱۳۹۹ Art Basel, Basel
۱۳۹۹ Frieze London
۱۳۹۹ FIAC Paris
۱۴۰۰ Art Dubai
۱۴۰۰ Frieze Los Angeles
۱۴۰۴ Abu Dhabi Art

جوایز و افتخارات
۱۳۳۷ مدال طلای بی‌ینال ونیز، پاویون ایران
۱۳۳۷ مدال طلای نخستین بی‌ینال تهران
۱۳۴۳ مدال طلا، بی‌ینال ونیز
۱۳۴۵ مدال طلا، بی‌ینال ونیز
۱۳۴۶ جایزه‌ی جشنواره‌ی موناکو