فاتک موسوی

احتمالاً توجه به تهران، زندگی روزمره‌‌اش، نمادهای و یادمان‌های شهری‌اش، تاریخش و یا حتی گوشه‌و‌کنارهای نهان از نظرش که برای جمع‌های کوچک دوستانه واجد معنی می‌شود بخشی از مسیر خودآگاهی ایرانی است که در پی درک و کشف خود به‌عنوان سوژه‌ است. این فرایند ادراکی از آن‌چه ایرانی خوانده می‌شود همراه با رشد و گسترش حوزه‌های مربوط به مطالعه‌ی زندگی روزمره و شهر در سطح جهان مشروعیتی دوچندان به توجه به شهر تهران می‌دهد که حال و همزمان با بحران‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و ... لایه‌های متعددتری پیدا کرده است. این گرایش در عین‌حال حالا بازاری را نیز برای خود دست‌و‌پا کرده و علاقه‌مندانی را با خود همراه کرده است که لااقل در حوزه‌ی هنرهای بصری برای خرید آثار هنری مربوط به تهران با دست‌و‌دل‌بازی بیش‌تری پول خرج می‌کنند. همه‌ی این‌ها در کنار هم حال فضا را برای عرضه‌ی آثار هنری مربوط با تهران بازتر کرده و محصولات فرهنگی متعدد مربوط به تهران و خرده‌فرهنگ‌های مرتبت با آن را می‌توان در اشکال مختلف مشاهده کرد؛ از محصولات متنوعی که در شکل انبوه تولید می‌شوند (لباس، محصولات تزئینی و ...) تا آثار هنری که به‌شکل تک‌نسخه به نمایش درمی‌آیند. پس آیا می‌‌توان نمایشگاه «تهران» را که از 27 تیر تا 21 مرداد در گالری آرتیبیشن برگزار شد جزئی از این جریان در نظر گرفت؟

تهران، شهری با تاریخ و فرهنگی چندلایه، مملو از نمادهای شهری و یادمان‌های تاریخی است که نه‌تنها هویت بصری پایتخت را شکل می‌دهند، بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از حافظه جمعی ساکنان آن محسوب می‌شوند. از برج آزادی گرفته تا میدان‌ها، پل‌ها و سازه‌های شاخص، این المان‌ها در هنر معاصر ایران به بستری پویا برای بازنمایی روایت‌های اجتماعی، فرهنگی و تاریخی تبدیل شده‌اند. بررسی این نمادها در آثار هنری، فرصتی فراهم می‌کند تا با نگاهی تازه به پیوند میان هویت شهری و بیان هنری پرداخته شود، به این بهانه برخی آثار نمایشگاه «تهران» را مرور می‌کنیم.

تهران، ایستاده در جایی میان گرگ‌ومیشِ تعلق ساکنانش قرار دارد. گاهی پایتختی برای مهاجرانی که در پی امکانات و فرداها به سویش آمده‌اند و گاهی جایی برای تولد آن‌ها که در این شهر پا به دنیا گذاشته و هر روزشان را در این شهر زیسته‌اند و هر روز، به دلیل احساسی عمیق‌تر از آنچه که دیگران تجربه کرده‌اند، درگیر نبردی درونی‌ میان عشق به شهر و مفاهیمی چون کلافگی، ازدحام، سرعت، صدا و سرب هستند.

نمایشگاه گروهی «تهران» با همکاری چند گالری، روز جمعه به تاریخ 27 تیر ماه در گالری آرتیبیشن گشایش می‌یابد. این نمایشگاه با یادی از درگذشتگان این جنگ و یادآوری اهمیت پایتخت، شکل گرفته است.