آرتیبیشن | خرید آثار هنری، فروش آثار هنری

در طول تاریخ، جنبش‌های اجتماعی و سیاسی نقش مهمی در شکل‌گیری به هنر داشتند و هنرمندان با به کارگیری مهارت‌های خلاقانه‌ی خود به این وقایع واکنش نشان داده‌اند. جنبش‌های اجتماعی و سیاسی پدیده‌هایی پیچیده‌اند و تعریف دقیق آن‌ها آسان نیست. به‌طور کلی می‌توان آن‌ها را تلاش‌های جمعی گروهی از افراد دانست که اهداف یا نارضایتی‌های مشترکی دارند و می‌کوشند از طریق اقدام جمعی، تغییرات اجتماعی یا سیاسی ایجاد کنند. در این جنبش‌ها، معمولا از نمادها، روایت‌ها و هویت‌های فرهنگی برای جلب توجه و حمایت به کنش جمعی استفاده می‌شود. این مقاله در سه بخش «دوران باستان»، «رنسانس تا رمانتی‌سیسم» و «مدرنیسم تا معاصر» به بررسی نقش جنبش‌های سیاسی و اجتماعی در شکل‌گیری و تحول هنر می‌پردازد.

منطقه‌ی خاورمیانه در دهه‌های اخیر با بحران‌های مداوم سیاسی، اقتصادی و اجتماعی روبه‌رو بوده است. این بحران‌ها نه تنها مضمون آثار هنری، بلکه شکل و فرم آن‌ها را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهند. در تحلیل‌های هنری رایج از بحران، اغلب روایت‌ها دارای نقطه‌ی آغاز و پایان هستند و آثار تنها زمانی معنا پیدا می‌کنند که مستقیماً به جنگ، سرکوب یا فاجعه ارجاع دهند. اما این نگاه، هنر را به یک سند و یا روایتی از یک شاهد تقلیل می‌دهد، آنچه در این میان از دست می‌رود، فهم درست از وضعیت هنر در شرایط بقاست. رابطه‌ی پیچیده‌تری که میان شرایط زیست و رویکردهای بصری شکل می‌گیرد؛ زمانی که هنر پاسخی فرمی به وضعیت دوام‌آوردن است. این نوشتار نگاهی به زیبایی‌شناسی هنر معاصر خاورمیانه در زمان بقا خواهد داشت. با این رویکرد، انتخاب رسانه‌های ناپایدار، روایت‌های ناتمام، کیفیت‌های بصری پایین، سکوت‌ها و امتناع‌ها، استراتژی‌هایی آگاهانه یا ناگزیر برای ثبت و ادامه‌دادن‌ و ابراز اعتراض مستمر‌اند.

مرکز ثقل جنگ‌ها تا حد وسیعی، بسترهای فرهنگی را نیز در بر می‌گیرد چرا که هر یک از طرفین برای ایجاد مشروعیت خود سعی بر تفوق هویت خود بر دیگری دارند تا مشروعیت بیشتری را به جهان و به طور خاص طرف مقابل نشان دهند. در اینجا تولید هنری به امری محوری بدل می‌شود. دیوارنگاره‌ها، ترانه‌ها، نمایش‌ها و گرافیتی‌ها، روایت‌های مبارزه و امید را در زندگی روزمره حک می‌کنند. هنر می‌تواند اثراتی ایجاد کند که هم به تضعیف روحیهٔ دشمن بی‌انجامد و هم با تبلیغات، آن سوی دیگر مقابله کند و روایتی که در برابر سرکوب مقاوم باشد را بسازد. این روایت‌ها در انگیزه‌مندی انسان‌ها برای حضور در میدان و دفاع از آنچه بر آن باور دارند منتهی می‌شود و به نحوی آرشیوی نمادین از روزگار سختی است که بر مردم گذشته و به عنوان مددی برای حافظه‌ی جمعی مردمان به کار می‌آید. بسیاری مواقع آثار هنری همزمان در میدان نبرد به نمایش درآمده و در مواقعی هم در میدان نبرد حافظه استمرار می‌یابد.